मुलींच्या जन्माचे स्वागत करणारी आणि तिच्या शिक्षणाला चालना देणारी लेक लाडकी योजना महाराष्ट्र सरकारने सुरू केली आहे. तिचा उद्देश म्हणजे स्त्री शिक्षण व समाजात त्यांचा स्थान सुधारण्यास मदत, आणि स्त्री भ्रूणहत्येसारख्या दुर्दैवी प्रवृत्तींना रोखणे. या योजनेंतर्गत मुलीला जन्मापासून 18 वर्षांपर्यंत विविध टप्प्यावर एकूण ₹1,01,000 मदत मिळते.
योजनेत मिळणारी आर्थिक मदत (Stage-wise Benefits)
| टप्पा | मदत रक्कम (₹) |
|---|---|
| जन्मानंतर | 5,000 |
| वर्ग 1 मध्ये प्रवेशानंतर | 6,000 |
| वर्ग 6 मध्ये प्रवेशानंतर | 7,000 |
| वर्ग 11 मध्ये प्रवेशानंतर | 8,000 |
| वय 18 वर्षे पूर्ण झाल्यावर | 75,000 |
| एकूण | 1,01,000 |
पात्रता काय आहे?
योजनेचा लाभ घ्यायचा असल्यास खालील अटी पूर्ण कराव्यात:
- महाराष्ट्र राज्याचा कायमचा रहिवासी असणे आवश्यक.
- परिवाराकडे पिवळा किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे गरजेचे.
- मुलगी 1 एप्रिल 2023 नंतर जन्मलेली असावी.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाखांपेक्षा अधिक नसावे
- दुसऱ्या अपत्यासाठी लाभ घेण्यास पात्र असण्यासाठी कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
अर्ज प्रक्रिया आणि कागदपत्रे
आवश्यक दस्तऐवज:
- मुलीचा जन्मप्रमाणपत्र
- पालकांचा आधार कार्ड
- पिवळा / केशरी रेशन कार्ड
- उत्पन्न प्रमाणपत्र
- निवास दाखला
- बँक खाते तपशील
- कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र (अर्जाच्या प्रत्येक टप्प्यावर प्रमाणे)
अर्ज कसा करावा?
- ग्रामीण भाग: अंगणवाडी सेविका / पर्यवेक्षिका कडे
- शहरी भाग: मुख्य सेविका / अंगणवाडी केंद्रावर
- अर्जाची पडताळणी → जिल्ह्या स्तरीय अधिकारी → मंजुरी → SMS/ईमेलद्वारे माहिती → थेट बँक खात्यात रक्कम हस्तांतरण.
टीप: आत्तापर्यंत ही योजना ऑनलाइन अर्जासाठी उपलब्ध नाही, फक्त ऑफलाइन माध्यमातून उपलब्ध आहे.
उद्दिष्टे व सामाजिक प्रभाव
- स्त्री भ्रूणहत्या कमी करणे
- मुलींचे शिक्षण आणि सामाजिक दर्जा वाढवणे
- बालविवाह जमणार नाही
- कुपोषण कमी करणे, इत्यादी सामाजिक उद्दिष्ट साध्य करणे.
निष्कर्ष
लेक लाडकी योजना ही महाराष्ट्र सरकारची अत्यंत महत्वाची आणि हृदयाला भिडणारी योजना आहे. जर तुम्ही किंवा तुमच्याकडे पात्र मुलगी असेल तर लवकरात लवकर अंगणवाडी केंद्रावर संपर्क करा आणि ₹1,01,000 ची मदत मिळवा.