दहीहंडी उत्सव म्हणजे महाराष्ट्राचा एक रंगीत, जोशपूर्ण आणि साहसी सांस्कृतिक आनंद. पण यात सहभागी होणाऱ्या गोविंदांवर होणाऱ्या जखमांमुळे त्यांच्या सुरक्षिततेकडे लक्ष देणं अत्यंत गरजेचं आहे. अशा पार्श्वभूमीवर, महाराष्ट्र सरकारने दहीहंडी विमा योजना सुरू केली आहे, ज्यामुळे सुमारे १.५० लाख गोविंदांना विमा संरक्षण मिळणार आहे.
काय आहे ही योजना?
- राज्य सरकारने ओरिएंटल इन्शुरन्स कंपनीच्या माध्यमातून दहीहंडीमध्ये सहभागी होणाऱ्या १.५० लाख गोविंदांना विमा संरक्षण देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
- यावेळी शासकीय क्रीडा व युवक सेवा विभाग योजनेचे शासकीय अंमलबजावणी करणार आहे.
विमा कवचाचे स्वरूप
या विमा योजनेत खालील संरक्षित बाबी आहेत:
| घटनेची स्थिती | भरपाई रक्कम |
|---|---|
| मृत्यू / पूर्ण स्थायी अपंगत्व | ₹10 लाख |
| एका डोळा, हात किंवा पाय गमावलेले | ₹5 लाख |
| अंशतः किंवा टक्केवारी आधारावर अपंगत्व | विमा कंपनीच्या नियमानुसार |
| उपचारासाठी वैद्यकीय खर्च | ₹1 लाख पर्यंत |
म्हणजेच, गोविंदाच्या मृत्यू किंवा गंभीर अपंगत्वाच्या वेळी त्यांच्या कुटुंबीयांना ₹10 लाख, तर काही अपंगत्वासाठी ₹5 लाख मिळू शकेल. शिवाय उपचार खर्चासाठी ₹1 लाख अतिरिक्त निधी उपलब्ध आहे.
अर्ज प्रक्रिया आणि रक्कमेची जबाबदारी
- योजनेचा पूर्ण खर्च राज्य सरकार उचलेल आणि सहभागी होण्यासाठी नोंदणी जाहीर समिती (म्हणजे Maharashtra State Dahi Handi Govinda Association) द्वारे अर्ज व कागदपत्रे गोळा केली जातात.
- विमा प्रीमियमची किंमत प्रति गोविंदाला ₹75 इतकी आहे, आणि यासाठी अंदाजे ₹1.12 कोटींचा निधी मंजूर केला गेला आहे.
मागील अनुभव आणि सुधारणा
- गेल्या वर्षी सुमारे १.२५ लाख गोविंदांना ही विमा सुविधा उपलब्ध करुन देण्यात आली होती. यंदा ही मर्यादा वाढवून १.५० लाख करण्यात आली आहे
- काही ठिकाणी ट्रॅकिंग आणि अर्ज प्रक्रियेत अडचणींचा उल्लेख झाला आहे; असे संकट टाळण्यासाठी “एक खिडकी” (single-window) प्रक्रिया राबवण्याची मागणी देखील करण्यात आली आहे